(door Peter Scheeren)
Ons eerste KNSB-team heeft na twee eerdere zeer ruime overwinningen afgelopen zaterdag onverwacht een nederlaag geleden tegen Het Saense Paard 1. Desondanks staat het team nog steeds eerste op de ranglijst en heeft het kampioenschap dus nog steeds in eigen hand. Maar natuurlijk had het team – ondanks de afwezigheid van Auke – op meer gehoopt.
Ikzelf was deze dag kennelijk niet goed wakker, want al op de 7e (!) zet ging ik in de fout en kwam ik meteen heel slecht te staan.
Na de 14e zet van wit (zie diagram) speelde ik hier 14…Lf8, wetende dat wit na 15.Lxf8 Kxf8 16.Pe5 Kg7 al snel met Dd1-Dd3 een sterke aanval tegen mijn koning kon opzetten. Maar wat gebeurde er? Wit speelde 15.Lxf8 en bood remise aan! Kennelijk was hij geïmponeerd door het ratingverschil (370 punten). Ik had gezien de stelling weinig redenen om door te spelen. Ome Fritz waardeert de diagramstelling overigens “slechts” met +0,63, maar keurt 14…Lf8 af (waardering verandert dan in + 1.00) en geeft 14…Da5+ 15.c3 c5 als betere zet, waarna zwart kort kan rokeren en zijn zwartveldige loper behoudt.
Zodoende was ik al na een uur klaar en kon ik de overige partijen goed volgen.
Wat meteen opviel was dat Jan op bord 2 goed uit de opening was gekomen. De tegenstander had een zwakke geïsoleerde d-pion en wit stond heel actief (zie diagram).
Zwart speelde hier de logische zet 16…Dd7. Immers, de dame wordt hiermee ontwikkeld, de torens verbonden en het paard van f5 tot een verklaring gedwongen. Dat laatste gebeurde dan ook: 18.Pxg7!!. Hierna verzond zwart in diep gepeins, maar het is in alle varianten vrijwel uit. De penning op de d-lijn speelt hierin een grote rol.
Dat was dus een mooie opsteker, maar dat werd teniet gedaan door een snelle nederlaag van Bernard. Hij werd in de opening verrast door een gambiet van zijn tegenstander (1.e4 c5 2.Pf3 Pc6 3.b4!?), wat hij niet kende maar zijn tegenstander wel. In een rommelige stelling moest Bernard met zijn koning naar f8, en dat werd hem later fataal.
Op de overige borden was de strijd nog in volle gang en zag het er bepaald niet naar uit dat we de wedstrijd zouden winnen, of zelfs maar gelijkzouden spelen.
Scott had het zwaar te verduren tegen een vrije d-pion van zijn tegenstander, waar later ook nog een sterk loperpaar bij kwam. Hij werd steeds verder ingesnoerd en kon het dan ook uiteindelijk niet drooghouden.
Eelco had eveneens een moeilijke stelling en stond de hele partij onder druk, waar hij niet onderuit wist te komen. Uiteindelijk ging hij in een dame-eindspel ten onder.
Ook Frans stond moeilijk met een zwakke achtergebleven d-pion. Maar zijn tegenstander wilde het te snel beslissen en deed zichzelf de das om, waarmee Frans een belangrijk punt wist binnen te halen.
Intussen had Kees in een Franse doorschuifvariant met wit met zijn paard de pion op h7 veroverd, ter compensatie van de pion die hij op d4 geofferd had. Gevolg was dat de zwarte koning niet veilig kort kon rokeren, en omdat de lange rokade vanwege een open b-lijn evenmin aantrekkelijk was besloot hij de koning op e7 te houden. Dat die daar ook niet veilig stond wist Kees overtuigend aan te tonen. Daarmee was weer een belangrijk winstpunt binnengehaald.
Bij de stand 3,5-3,5 moest de partij van teamcaptain Sjoerd de beslissing brengen. Nadat Sjoerd in de opening een eenvoudige winst had gemist had hij nu een eindspel van loper tegen paard op het bord gekregen, waarin wederzijds enkele leerzame fouten gemaakt werden (helaas voor ons net iets meer fouten van Sjoerd dan van zijn tegenstander). Zie onderstaande diagram na de 33e zet van wit. De onderstaande analyses komen van Fritz.
Zwart speelde hier 33…b5? (waardering gaat van +0.05 naar +0.70). Na de gespeelde zetten 34. Le3 Pd7 geeft Fritz nu 35.d4! waarna de witte koning zich op de damevleugelpionnen stort en zwart een zware dobber heeft om de partij te redden. In plaats daarvan volgde er eerst 35.a4? (waardering gaat naar 0.00) 35…a6 en nu 36. d4, waarop zwart listig reageerde met 36….bxa4+ 37.Kxa4 Pb6+, zie diagram.
Vanwege allerlei paardvorkjes ging Sjoerd achteruit met zijn koning, maar Fritz geeft aan dat wit in plaats daarvan moedig voorwaarts had moeten gaan: 38.Ka5! Pc4+ 39. Kxa6 Pxe3 40.dxc5 en het is zwart die voor remise moet vechten (wat overigens volgens Fritz wel lukt na 40…Pd5 41.c6 Ke6 42.Kb7 Kd6 43. b4 Pc7). Na Sjoerds terugtocht ging het – in lichte wederzijdse tijdnood – verder met 38.Kb3 c4+ 39.Ka3? (39.Kb4 en Kc3 zijn allebei onaantrekkelijk wegens 39…Pd5+, het beste was nog 39.Kc2) en nu had zwart volgens Fritz direct kunnen winnen met de fraaie zet 39…c3!!. In plaats daarvan speelde zwart – ook niet slecht – 39…Ke6 40.Lg5? Met 40.Lh6 had wit de hieropvolgende fraaie zwarte paardmanoeuvre kunnen voorkomen. 40…Kd5 41.Lf6? De eerste zet na de tijdcontrole. Beter was 41.Kb4! om met 42.Ka5 de a-pion onschadelijk te maken. 41…Pd7! Met tempowinst dankzij wits onnauwkeurige 40e zet. 42. Lg7 Pb8! 43.Kb4 Pc6+ 44.Kc3 a5 Zie diagram
Zwart heeft dankzij de voorafgaande paardmanoeuvre een ideale opstelling bereikt en dreigt nu met Pc6-a7-b5 de d-pion te winnen. Tijdens de partij dacht ik dat 45.b3 nu de beste kans zou zijn, om na 45…cxb3 46.Kxb3 Pxd4+ 47.Ka4 de a-pion op te halen. Maar de witte koning staat dan wel erg buitenspel en Fritz geeft aan dat zwart na 47…Pf5 48.Lf8 Pe3 beide pionnen en daarmee de partij wint. In plaats daarvan probeerde Sjoerd te verdedigen met 45.Le5 Pa7 46.Kd2 Pb5 47.Ke3, maar nu staat de witte koning erg ver van de a-pion af en zwart wist dan ook te winnen met een – op het juiste moment uitgevoerde – breekzet c4-c3. Een mooi en leerzaam eindspel!
