Aeroflot Open 2010 Groep C

Inleiding
Van 8 februari t/m 19 februari 2010 was ik in Moskou geweest om mee te doen aan groep C van het Aeroflot Open 2010. Het was mijn derde deelname. In mijn eerdere deelnames in 2008 en 2009 haalde ik respectievelijk 4,5 en 5 punten uit 9 partijen.

Moskou
Moskou is een stad met vele gezichten. Voor details zijn er op de markt veel toeristenboeken beschikbaar. Mijn indruk van Moskou is dat de stad een mix is van Parijs (bijvoorbeeld: Kutuzovskij Prospekt en Arbat Ulitsa), Milaan (bijvoorbeeld: GUM, TsUM), New York (bijvoorbeeld: Tsverskaya Ulitsa en Novy Arbat Ulitsa) en Londen (bijvoorbeeld: de metro). Om de stad goed te kennen had ik in mei 2007 een groepsreis gemaakt naar Moskou en Sint Petersburg. Met een locale gids werden in beide steden het metronetwerk, de Russische gewoontes en de vele bezienswaardigheden behandeld. Deze reis zorgde ervoor dat ik me in staat was om me in de toekomst veilig buiten het hotel kon begeven. Het Aeroflot toernooi wordt jaarlijks gespeeld in de maand februari. In deze maand zijn er door de lage temperaturen - varierend van -15 graden t/m -5 graden - nauwelijks toeristen te vinden. De stad is bedekt door sneeuw en de straten worden niet gestrooid. Dagelijks zijn er vele ambtenaren in de weer om de sneeuw van de straat te scheppen. Ondanks de lage temperaturen heerst er door de stadsverwarming een aangename temperatuur in de metro en in de gebouwen.

Aeroflot Open versus Moskou Open
Het Aeroflot Open wordt georganiseerd door de Russische schaakbond en bestaat uit 4 groepen, te weten A1, A2, B en C. Voor deelname in groep A1 is een FIDE-rating van minimaal 2550 vereist, voor groep A2 een FIDE-rating van 2400 tot 2550, voor groep B een FIDE-rating van 2200 tot 2400 en voor groep C een FIDE-rating tot 2200.

Een tweede sponsor van het Aeroflot Open is Pepsi. Per ronde kan een speler een halve liter fles Pepsi, Ice Tea of mineraalwater uit de koelkast pakken.

Dit jaar is het de 9e editie van het toernooi. Halverwege 2009 was het nog onduidelijk of het toernooi nog voortgezet wordt. De website van het toernooi werd namelijk uitgezet. In eerdere edities van het Aeroflot Open was het de mysterie van Moskou die veel deelnemers naar het toernooi lokte. Voor het inschrijfgeld was ingebrepen: vliegtickets, hotelovernachting en deel- namekosten. In de laatste jaren heeft het Aeroflot Open een stevige concurrentiestrijd moeten ondergaan met een ander schaaktoernooi in Moskou, namelijk het Moskou Open.

Het Moskou Open wordt jaarlijks in de periode eind januari - begin februari gehouden. Voor Neder- landse schakers is dat niet zo'n aantrekkelijke optie, omdat het samenvalt met het Corustoernooi. Het Moskou Open wordt georganiseerd door de Moskouse Schaakbond en voor deelname kent men alleen het inschrijfgeld voor het toernooi. Het Moskou Open heeft in de laatste jaren een enorme groei qua organisatie en sponsoring ondergaan. Het toernooi bestaat uit de volgende groepen. Groep A: FIDE-rating vanaf 2300. Groep B: FIDE-rating tot 2300. Groep C: vrouwentoernooi (geen ratingeisen). Groep D: veteranentoernooi. Groep E: schoolschaaktoernooi. Groep F: compositie- schaaktoernooi. Daarnaast worden er tijdens het Moskou Open allerlei congressen gehouden op het gebied van schaakopleiding. De partijen van de groepen A, B, C en D worden uitgezonderd de laatste ronde, dagelijks om 1600 uur gespeeld.

De trend in de laatste jaren is dat de Russische deelnemers steeds meer voor het Moskou Open gaan (lagere inschrijfkosten), terwijl de buitenlandse deelnemers een voorkeur hebben voor het Aeroflot Open (korting op vliegreis en hotelovernachting).

Aeroflot Open Groep C
Groep C van het Aeroflot Open kent een mengelmoes aan spelers:
- Jeugdspelers vanaf 10 jaar met EK- en WK-ervaringen (er is een aparte jeugdprijs tot 20 jaar)
- Veteranen met FIDE-rating tot 2200 (er is een aparte veteranenprijs vanaf 50 jaar)
- Vrouwelijke deelnemers met FIDE-rating tot 2200 (er is een aparte vrouwenprijs)
- Spelers zonder FIDE-rating (voor het verkrijgen van een FIDE-rating)
- Overige spelers (meestal hebben zij een FIDE-rating van 2000 tot 2200)

In tegenstelling tot de groepen A1 en A2 waarin de rondes om 1500 uur beginnen, beginnen de groepen B en C om 0930 uur. Het speeltempo van de laatstgenoemde groepen is 90 minuten voor de gehele partij, met een incrementele speeltijd van 30 seconden per zet. Bij de groepen B en C is er 1 dag waarin er 2 rondes worden gespeeld.

Het mooie van deelname in de groepen B en C is dat men 's middags tijd heeft om de stad te bekijken en 's avonds bijvoorbeeld naar het theater kan gaan.

Planning maken van de reis
Zo'n verre reis moet altijd goed gepland worden. Hieronder mijn activiteiten voor het Aeroflot Open 2010.

Mei - September 2009
De website van het Aeroflot toernooi (www.aeroflotchess.com) is uit de lucht. Op de website van het Moskou Open (www.moscowchessopen.ru) wordt informatie grondig bestudeerd. Prijzen van Moskouse hotels en vliegmaatschappijen worden grondig bestudeerd.

Oktober 2009
Op de website van de Russische schaakbond (www.russiachess.org) worden de data van het Moskou Open 2010 en het Aeroflot Open 2010 bekend gemaakt.

November 2009
Na analyse van de kosten is besloten voor deelname van het Aeroflot Open 2010.

December 2009
Visum opgehaald via uitnodiging Russische Schaakbond.

Januari 2010
Als voorbereidingen voor het Aeroflot Open 2010 is gekozen voor deelname aan de weekend- en de dagvierkamp van het Corustoernooi. Elektronische vliegkaartje gekregen voor de heen- en terugreis.

maandag 8 februari 2010
1305 uur: Tijd om te vliegen met Aeroflot Airlines! Voor onbekenden: Aeroflot is lid van het Sky Team met o.a. Air France - KLM. Voor de vlucht Amsterdam - Moskou wordt meestal een Airbus A320 ingezet.
1800 uur (lokale tijd): Na aankomst in Sheremetyevo met Paul Janse en Loek van Wely werden we bij het uitstappen van het vliegtuig meteen opgewacht door de organisatie van het Aeroflot Open. Eenmaal uit de bus werden we meteen als eerste bij de rij van de paspoort- en visum-controle gezet. Dat scheelt meteen een half uur. (Ik heb maar niet achterom gekeken wat de reactie van de overige passagiers was.) Na eventjes op een groep Spaanse spelers gewacht te hebben, gingen we met een tourbus van Connexxion (Nederlandse busmaatschappij!) op weg naar het Gamma-Delta hotelketen in de wijk Izmailovo. Alhoewel het spitsuur was, waren er dit keer geen files onderweg. De luchthaven ligt 40km van het centrum van Moskou.

In de afgelopen keren dat ik aan het toernooi meedeed, is het me nog niet gelukt om op tijd aanwezig te zijn bij de openingsceremonie om 2100 uur. Dit keer ook niet. 200 Meter van het hotel was de weg plotseling geblokkeerd vanwege een omgevallen elektriciteitskabel. Een vorkheftruck bracht de kabel omhoog zodat auto's onderdoor konden. De weg was echter plotseling eenwegsverkeer geworden. Auto's verdrongen elkaar om onderdoor te komen. Politieautos deden gewoon door. De tourbus waar ik in zat, deed niks anders dan wachten. Het was inmiddels 2030 uur. Plotseling reed de vorkheftruck zomaar weg. De buschauffeur belde eventjes en ondernam geen actie dan wachten. Nadat ik voor de 2e keer met de chauffeur gesproken te hebben besloot ik aan de groep inzittenden te vertellen dat ik de overige 200m met mijn bagage ga lopen. Loek van Wely, Paul Janse en nog een Spanjaard gingen ook de bus uit. De overige Spanjaarden besloten in de bus te blijven. Het was spekglad buiten en ik ging meteen onderuit. Gelukkig ving mijn rugzak de klap op en kon ik met zware bepakking mijn weg vervolgen. De straat waar ik liep, was mij niet onbekend. Het is aan de ene zijde begrensd door een industrieterrein / spoorweg en aan de andere zijde een markt. 's Avonds lopen er straathonden rond. Ook liepen er nog marktkooplui rond om touristen een taxi aan te bieden. Om het verhaal kort te houden: ik aangezien het mijn idee was om het resterende stuk te lopen, was het ook mijn zorg dat mijn 3 medereizigers veilig hotel Delta bereikten.

2100 uur: Inchecken bij organisatie Aeroflot Open bij hotel Delta en vervolgens inchecken bij hotel Gamma.
2115 uur: Nadat ik mijn hotelkamer had geinspecteerd, ging ik naar de speelzaal kijken hoe het met de opening van het toernooi was vergaan. Halverwege de tocht liepen de aanwezigen de trap af, wat aangaf de de openingscermonie al was afgelopen. In de speelzaal was er evenals vorig jaar, geen buffet aanwezig. Het laatste buffet dateert inmiddels uit 2008.
2145 uur: Ik ging eten en drinken kopen in de winkels buiten het hotel. Deze winkels zijn 24 uur open. Een alternatief was de roomservice van het hotel, waar men voor een redelijk bedrag eten kon bestellen. Bij de uitgang van het hotel kwam ik de groep Spanjaarden tegen die in de bus waren gebleven. Mijn wandeling van 200m was toch een goede keuze geweest, dacht ik. Dit jaar kon men voor het eerst in het hotel warm en koud drinkwater uit een centraal gelegen tap krijgen. Ook had men voor het eerst dit jaar een gratis WIFI-internet-verbinding in de hotelkamer.

dinsdag 9 februari 2010
Het is onvoorstelbaar hoe snel de organisatie ieder jaar werkt. Was er gisteravond om 2100 uur nog een lege speelzaal, 's morgens vroeg was de speelzaal gevuld met DGT-borden voor alle partijen uit de A1- groep en ook groep A2 past in het zaaltje. Verder was er genoeg tafelruimte voor alle deelnemers. De groepen B en C spelen in dezelfde zaal als de groepen A1 en A2.
0930 uur: 1e ronde groepen B en C
1500 uur: 1e ronde groepen A1 en A2

Mijn partij uit de 1e ronde:
Ik kreeg voor de 3e keer in mijn leven in ronde 1 een tegenstander zonder FIDE-rating. Waren het de voorgaande keren jeugdspelers met sterkte 2000-2200, nu is het een volwassen Russische tegenstander. Mijn ervaring met spelers zonder FIDE-rating is dat men geen uitspraken kan doen welke kant de partij opgaat. Ik won de partij op taktiek. Saillant detail is dat mijn tegenstander uit de eerste ronde uiteindelijk een sterk toernooi had gespeeld. Saillant detail: Er zijn dit jaar nieuwe huisregels voor het toernooi. Als de partij nog aan de gang is, dan mag men de 3e etage niet verlaten. Dit, omdat men het incident in de partij Mamedjarov - Kurnusov van vorig jaar wil voorkomen. Wat levert het voor mij op? Welnu, de WC is nog steeds op de 3e etage, maar sinds dit toernooi heb ik nauwelijks mijn bord verlaten.

Middagprogramma:
- Bezoek gebracht aan het kantoor van de Russische schaakbond, waar men boeken en tijdschriften kan kopen.
- Kremlin en het GUM bezocht.

woensdag 10 februari 2010
0930 uur: 2e ronde groepen B en C
1500 uur: 3e ronde groep B
1500 uur: 2e ronde groepen A1 en A2

Mijn partij uit de 2e ronde:
Het lijkt wel alsof Tigran Petrosian veel invloed heeft gehad op het latere Armeense schaak. Mijn Armeense tegenstander uit de groep veteranen is een sterke positionele speler met een uitstekende eindspelkennis. Hij zou later hoog in het toernooi eindigen. De partij werd tot de laatste pion gespeeld en eindigde in remise. In een latere analyse met mijn tegenstander en zijn Armeense collega's kwamen we er niet uit of er nog winst voor zwart zat toen wit een onnauwkeurige zet speelde.
- Bezoek gebracht bij Sokolniki park en boekenzaak Dom Knigi bij Novy Arbat Ulitsa.
Sokolniki park fungeert in de winter als een ijsbaan. Men kan hockey- en kunstschaatsen huren. Ik heb geen Noorse schaatsen tegengekomen. Er wordt niet gedweild en de sneeuw van de vorige dag ligt nog op het ijs.

donderag 11 februari 2010
0930 uur: 4e ronde groep B
0930 uur: 3e ronde groep C
1500 uur: 4e ronde groep C
1500 uur: 3e ronde groepen A1 en A2

Mijn partij uit de 3e ronde:
Mijn jonge Russische tegenstander heeft genoeg potenties om later IM te worden. Met een uitstekende openingskennis, gekoppeld met grondige kennis van de Steinitz-elementen, trok hij de winst naar zich toe.

Mijn partij uit de 4e ronde:
Mijn vrouwelijke tegenstander met een gemiddelde niveau van 2200-2300 verraste me in de opening, maar in het middenspel was daar niks van te merken. Toen ik 1 zet besloot om een goede stelling te consolideren, sloeg ze hard toe. Op taktisch wijze besliste ze de partij. De partij is een juweel waard. Helaas kreeg ik niet de kans om de partij met haar te analyseren, aangezien de analyseborden deze ronde gebruikt worden om de groepen A1, A2 en C tegelijk te laten spelen.
- De gehele dag in het hotel gebleven.


vrijdag 12 februari 2010
0930 uur: 5e ronde groepen B en C
1500 uur: 4e ronde groepen A1 en A2
De dag dat ik alleen maar in het hotel ben gebleven, heeft slecht voor me uitgewerkt. Met een niet optimale conditie en nog slaperig, was de 5e ronde al weer aan de gang. Mijn tegenstander die regelmatig deelneemt aan diverse veteranentoernooien, kreeg een stelling waar hij zich niet verrast voelde. Een wat mindere stelling en een enorme rekenfout halverwege de partij, leidde meteen tot een voor mij verloren stelling.
- Bezoek gebracht aan het Kosmonautenmuseum en Maslenitsa festival bij VDNK
Na 3 keer Moskou-bezoek tegen een lege bouwput aangekeken te hebben, is het Kosmonautenmuseum eindelijk gerenoveerd. Voor degenen die geintereseerd zijn in ruimtevaart, is het Kosmonautenmuseum een aanrader.
Maslenista-festival: midden februari wordt het einde van de winter gevierd. Er zijn diverse festivals in de stad.

zaterdag 13 februari 2010
0930 uur: 6e ronde groepen B en C
1500 uur: 5e ronde groepen A1 en A2
Het viel me op dat ik deze editie van het Aeroflot Toernooi met wit zeer goed speel en met zwart kwetsbaar ben. In de vorige edities was het precies andersom.
Het middagje buiten het hotel gisteren was me zeer goed bevallen en de partij van vandaag was dat ook aan te merken. Mijn tegenstander uit de veteranantoernooi, met zwart spelend, speelde 16 zetten snelschaak in een Oud-Indische opstelling. In de tussentijd had ik al zeeen van tijd gebruikt om de kwetsbaarheid van de zwarte stelling te bewijzen. Toen zwart besloot tot een stukoffer en mat- aanval voelde ik me in goede doen in een stelling waar ik 1 stuk had voor 3 pionnen. Via de Steinitz- elementen consolideerde ik de stelling tot latere winst.
- Bezoek gebracht bij warenhuisketen Ordhonidze
Buiten sneeuwde het en dit warenhuisketen bevat vele winkeltjes. Eentje daarvan heet Sportmaster, een groothandelzaak waarin men sportartikelen verkoopt. Saillant detail: er zijn geen Noorse schaatsen te koop, alleen maar hockey- en kunstschaatsen. Verder veel langlaufmateriaal en veel rood-witte Olympische pakken gezien.

Op de TV in de hotelkamer kan men de Olympische Spelen live volgen. Iedere avond is er een live uit- zending op het hardrijden op de schaats. Voor mij is dat een interessante sport, daar ik het zelf ook beoefen. Toch wordt aan deze sport een lage prioriteit gegeven. Bij dweilpauzes of lange pauzes na valpartijen schakelt de TV-zender over naar grotere sporten in Rusland, namelijk ijshockey, kunstrijden, biatlon en langlaufen. Een uur later gaat de TV-zender weer door met het schaatsen. Het schaatsen is maar een kleine sport buiten Nederland...

zondag 14 februari 2010
0930 uur: 7e ronde groepen B en C
1500 uur: 6e ronde groepen A1 en A2
Voor de partij deelde wedstrijdleider Geurt Gijsen mee dat de deelnemers maar 1 fles water uit de koelkast mag pakken. Zo blijft er nog wat over voor de groepen A1 en A2, die later van start gaan... Mijn 11-jarige tegenstander had namelijk 2 flessen Pepsi op tafel staan... Tijdens de partij zag ik dat hij door de warme speelzaal toch 2 flessen nodig had... Mijn 11-jarige Russische tegenstander beheerst met wit de opening niet zo goed, maar dat wordt gecompenseerd door goede vaardigheiden in het middenspel. Dit keer kwam er een taktische stelling op het bord, waarin het voor wit prettig te spelen was. Een slecht staand paard op a6 en vervolgens b4 leidde uiteindelijk tot winst voor wit. Mijn tegenstander had honger en had geen zin om de partij te analyseren.
- Bezoek gebracht bij Izmailovo markt, Universiteit en Mussenbergen
Buiten was het -8 graden met licht sneeuwval. Er waren minder winkeltjes op de Izmailovo markt dan vorig jaar.

maandag 15 februari 2010
0930 uur: 8e ronde groepen B en C
1500 uur: 7e ronde groepen A1 en A2

Mijn 15-jarige tegenstander uit Hong Kong deed voor de 2e keer mee aan dit toernooi en is vergezeld met zus en ouders naar dit toernooi afgereist. Voor geinteresseerden: men kan de Aeroflot Open ook boeken zonder te schaken, zo lang men in het gezelschap is van een schaker. Ik had wit en kreeg een stelling waar in me in thuisvoel. Toch kreeg zwart een aanvalsstelling, door wat onnauwkeurigheden van wit. Zwart verloor op tijd in een stelling die op het eerste ogenblik slecht is voor wit. In de gezamelijke analyse trokken we de conclusie dat wit niet meer heeft dan eeuwig schaak. Later kwam ik met de computer erachter dat wit gewoon gewonnen staat.
- Bezoek gebracht aan de IJsbeelden bij het VDNK
Bij het kosmonautenmuseum is er een tijdelijke expositie van standbeelden uit ijs.

dinsdag 16 februari 2010
0930 uur: 9e ronde groepen B en C
1500 uur: 8e ronde groepen A1 en A2
We zijn al weer aan de laatste ronde van het toernooi beland. Om op 50 procent te komen, moet er vandaag met zwart gewonnen worden. Uit de ervaringen van dit toernooi is gebleken, dat het een moeilijke opgave wordt.
De Russische tegenstanders uit dit toernooi hebben de volgende eigenschappen.
- Ze spelen diverse openingen.
- Ze zijn niet zo sterk in de opening zoals in Nederland.
- Ze beheersen de Steinitz-elementen uitstekend.

Alhoewel wit maar een FIDE-rating heeft van 1943, is daar tijdens de partij niet zoveel van te merken. Met beheerste precisie van de Steinitz-elementen werd de witte stelling iedere zet ver- beterd tot een overwinning.

Een eindscore van 3,5 uit 9 was niet mijn verwachting. De tegenstanders van dit jaar waren sterker dan vorig jaar. Aan mijn overwinningen heb ik veel dingen toegepast uit de trainingen van Jop Delemarre. Uitgezonderd de partij uit de 5e ronde waren de nederlagen voortgekomen uit het niet beheersen van details. Aan de ene kant ben ik blij (mooie stad bezocht, mooie foto's gemaakt, toepassen van geleerde vaardigheden), aan de andere kant had ik een ander eindresultaat verwacht. Uit dit zware toernooi komt veel toekomstige trainingswerk uit. Verder is iets wat ik belangrijk vind, uitgekomen: in de 11 dagen voelde ik me in tegenstelling tot in Nederland, als een sporter behandeld.
- Bezoek gebracht aan het VDNK

woensdag 17 februari 2010
1500 uur: 9e ronde groepen A1 en A2
Vandaag kunnen de groepen B en C naar huis gaan als ze willen. In het inschrijfgeld is inbegrepen dat het nog niet hoeft. De groepen A1 en A2 spelen vandaag hun laatste ronde.
- Bezoek gebracht aan het Spasskylooster, Kremlin en Arbat Ulitsa

donderdag 18 februari
1200 uur: qualificatiesnelschaaktoernooi voor het WK
Vandaag geen schaakdag voor mij. De temperatuur is -14 graden, maar het positieve is dat het niet sneeuwt.
- Bezoek gebracht aan het landgoed Kolomenskoye
- Bezoek gebracht aan het Tolstoi-museum
- Bezoek gebracht aan het Tsereteli-restaurant

vrijdag 19 februari 2010
0600 uur: vertrek van touringbus naar het vliegveld. Aantal passagiers: 40, richting Europa en Zuid-Rusland. Een unieke ervaring: Zowel profs als amateurschakers zaten in een en dezelfde bus. Tot mijn verassing werd de passagierslijst uitgebreid met 2 personen naar Arkhangelsk.
1125 uur: vertrek Aeroflot vlucht naar Amsterdam Door de lage temperatuur van -14 graden had de vlucht een vertraging van 45 minuten (waaronder ijsvrij maken van de vleugels). Toch is veiligheid belangrijker dan snelheid.
1300 uur (Nederlandse tijd): Terug op Schiphol. Saillant detail: Russen geven iedere keer applaus aan de piloot wanneer het vliegtuig veilig is geland.

Jan Cheung